العلامة المجلسي

447

عين الحيات ( فارسى )

نوع ديگر آن است كه : از مردم توقّع تواضع و شكستگى نمايند ، و خود نسبت به ايشان ترفّع كنند ، و طبعشان مايل باشد كه مردم ذليل ايشان باشند ، و خواهش عزّت و رفعت داشته باشند ، و در راه رفتن و نشستن و برخاستن و ساير حركات و سكنات تمكين و وقار بر خود بندند ، و گردن‌كشى كنند ، و در مجالس بالانشينى طلبند ، و از اعمال خيرى كه منافى وقار ايشان است ابا نمايند . و اين انواع همه به يكديگر نزديك است و بر يكديگر بسته‌اند ، و انواع ديگر هست كه به اينها برمىگردد ، و اخبار بر اين مضامين بسيار است . چنانچه به سند معتبر از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه : اعظم افراد كبر آن است كه سفاهت شمارى حق را ، و حقير شمارى مردم را ، پرسيدند كه : سفيه شمردن حق كدام است ؟ فرمود : آن است كه جاهل باشى به حق ، و طعن كنى اهل حق را « 1 » . و در حديث ديگر منقول است كه : شخصى به آن حضرت عرض نمود كه : من طعام نيكو مىخورم ، و بوى خوش مىبويم ، و بر اسب نفيس سوار مىشوم ، و غلام از پى خود مىبرم ، آيا در اينها تجبّر و تكبّر هست ؟ حضرت فرمود : جبّار ملعون آن است كه مردم را حقير داند ، و حق را به جهالت شمارد ، راوى گفت كه : من حق را جهالت نمىشمارم ، امّا تحقير مردم را نمىدانم ، فرمود : كسى كه مردم را سهل شمارد ، و تجبّر و زيادتى كند اوست جبّار « 2 » . و در حديث ديگر فرمود : داخل بهشت نمىشود كسى كه به قدر سنگينى يك حبّهء خردل از كبر در دلش باشد ، راوى گفت : انّا للّه و انّا اليه راجعون ، فرمود : چرا

--> ( 1 ) اصول كافى 2 / 311 ح 12 . ( 2 ) اصول كافى 2 / 311 ح 13 .